Gdańsk centrum planu odbudowy Ukrainy. W grze 10 mld euro i ponad 160 umów

W Gdańsku rozpoczęły się rozmowy o powojennej odbudowie Ukrainy

To jedno z najważniejszych międzynarodowych spotkań tego roku w Polsce. W Gdańsku wystartowała dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, współorganizowana przez Polskę i Ukrainę. Do miasta zjechali premierzy, prezydenci, szefowie unijnych instytucji, przedstawiciele świata finansów, przedsiębiorcy i menedżerowie. Przez najbliższe dwa dni uczestnicy mają rozmawiać nie tylko o tym, jak odbudować zniszczone miasta, szkoły, elektrownie i infrastrukturę, ale też jak uruchomić szerokie międzynarodowe wsparcie oraz inwestycje potrzebne do powojennej odbudowy kraju.

Już podczas otwarcia było jasne, że stawką tych rozmów jest coś więcej niż same pieniądze. Odbudowa Ukrainy została przedstawiona jako zadanie obejmujące również odbudowę wspólnoty, relacji międzynarodowych i bezpieczeństwa w tej części Europy. W tle pojawia się doświadczenie całego kontynentu, który po największych konfliktach XX wieku musiał uczyć się współpracy od nowa. Organizatorzy podkreślają, że właśnie dlatego miejsce konferencji ma wymiar nie tylko praktyczny, ale i symboliczny.

"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo "solidarność" to nie jest pusty slogan"

Donald Tusk, Premier

Szef polskiego rządu mówił podczas sesji otwierającej, że przez dwa dni w Gdańsku tysiące uczestników będą przygotowywać wielki projekt odbudowy Ukrainy po wojnie. Zwracał uwagę, że dziś Europa i szerzej cały świat zachodni stoją przed historycznym wyzwaniem zjednoczenia wobec agresji i narastającej niepewności, która w ostatnich latach objęła znaczną część globu. W jego wystąpieniu wybrzmiało też przekonanie, że Ukraina jest w stanie oprzeć się rosyjskiej agresji, a sam proces odbudowy będzie możliwy dzięki solidarności państw i instytucji zaangażowanych we wsparcie.

"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Premier

Konferencja jest kontynuacją międzynarodowego formatu uruchomionego wcześniej przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. Jej głównym celem pozostaje koordynacja działań na rzecz odbudowy kraju i mobilizacja kapitału niezbędnego do przeprowadzenia tego procesu na dużą skalę. To oznacza, że obok politycznych deklaracji równie ważne są tutaj konkretne instrumenty finansowe, partnerstwa gospodarcze i porozumienia między instytucjami publicznymi a biznesem.

Ponad 160 umów i miliardy euro na stole

Jednym z najmocniejszych punktów otwarcia była zapowiedź strony ukraińskiej dotycząca skali planowanych ustaleń. Mowa o ponad 160 umowach, których łączna wartość ma sięgnąć 10 mld euro. To porozumienia, które mają przełożyć się na wiele obszarów funkcjonowania państwa: od rozwoju regionów i wsparcia biznesu po kwestie związane z obronnością. Harmonogram jest bardzo konkretny, bo podpisy mają zostać złożone właśnie podczas tej dwudniowej konferencji i jej wydarzeń towarzyszących.

"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"

Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy

Ważne deklaracje padły także ze strony instytucji unijnych. Zapowiedziano, że do Ukrainy trafi pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro z unijnej pożyczki o łącznej wartości 90 mld euro. To sygnał, że obok politycznego wsparcia uruchamiane są również duże mechanizmy finansowe, które mają pomóc państwu funkcjonować teraz i przygotowywać się do długofalowej odbudowy. Dla samorządów, firm i instytucji uczestniczących w konferencji oznacza to, że rozmowy w Gdańsku dotyczą realnych pieniędzy i konkretnych projektów.

"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"

Antonio Costa, szef Rady Europejskiej

"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"

Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej

Przewodnicząca Komisji Europejskiej podkreślała przy tym, że ambicją Unii Europejskiej nie jest wyłącznie doraźna pomoc. Chodzi również o to, by Ukraina mogła się rozwijać jako wolny europejski kraj i wzmacniać swój potencjał gospodarczy. W tym kontekście padła informacja, że to właśnie Unia Europejska stała się największym inwestorem w Ukrainie. To ważny sygnał dla rynku i dla partnerów gospodarczych, którzy szukają stabilnych ram współpracy przy przyszłych projektach.

• Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
• Plan zakłada podpisanie ponad 160 umów.
• Łączna wartość zapowiadanych umów to 10 mld euro.
• Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność 3,2 mld euro.
• Płatność pochodzi z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.

Symbolika Gdańska i rozmowy o przyszłości Europy

Wybór Gdańska na miejsce konferencji nie był przypadkowy. To miasto, w którym rozpoczęła się II wojna światowa, a jednocześnie przestrzeń, która po ogromnych zniszczeniach została odbudowana i dziś uchodzi za jeden z najbardziej wyrazistych przykładów rekonstrukcji w Europie. Podczas otwarcia podkreślano, że właśnie tutaj można zobaczyć, jak z ruin da się odbudować nie tylko zabytkową tkankę miejską, ale również ducha miejsca i jego tożsamość. Ten kontekst miał stać się czytelnym odniesieniem do wyzwań, jakie stoją dziś przed Ukrainą.

"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"

Donald Tusk, Premier

W wystąpieniach wracał także temat przyszłości Ukrainy w zjednoczonej Europie. Podkreślano, że droga do pełnego zjednoczenia zawsze wiąże się nie tylko z polityką i gospodarką, ale również z rozumieniem historii oraz gotowością do pojednania. Przywołano przykład relacji między narodami Europy, które po wojnie były podzielone, a dziś pozostają partnerami i sojusznikami. To miało pokazać, że uczciwa rozmowa o przeszłości może być fundamentem innej przyszłości.

Z tego powodu konferencja w Gdańsku ma wymiar szerszy niż tylko ekspercki czy inwestycyjny. Oprócz publicznych debat i rozmów o odbudowie infrastruktury odbywają się również spotkania dwustronne polskiego premiera z liderami państw i szefami ważnych instytucji. Wśród rozmówców znaleźli się między innymi prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Na marginesie spotkania mają też zostać podpisane umowy między polskimi i ukraińskimi podmiotami, które mają zacieśnić współpracę gospodarczą między oboma krajami.

W praktyce oznacza to, że najbliższe godziny w Gdańsku będą kluczowe dla konkretnych ustaleń: od dużych międzynarodowych deklaracji finansowych po porozumienia między firmami i instytucjami. Harmonogram konferencji zakłada intensywne dwa dni rozmów, negocjacji i prezentacji projektów. To właśnie po ich zakończeniu będzie można ocenić, jak wiele z zapowiadanych inicjatyw szybko przełoży się na realne działania związane z odbudową Ukrainy i wzmacnianiem współpracy w regionie.