Julian Leon Surzycki
Biografia
Urodzony 25 lutego 1820 roku w Zamościu Julian Leon Surzycki był inżynierem i działaczem niepodległościowym. Po ukończeniu szkół w Szczebrzeszynie i szosie wojewódzkiej w Warszawie rozpoczął pracę w Zarządzie Dróg i Mostów w 1837 roku. W 1838 roku wyjechał do Instytutu Korpusu Inżynierów Dróg Komunikacyjnych w Petersburgu, gdzie już w tym samym roku aresztowano go pod zarzutem posiadania nielegalnych dokumentów.
Po czterech miesiącach więzienia przewieziono go do Cytadeli Warszawskiej, skąd zwolniono w 1840 roku z powodu braku dowodów. Powrócił do pracy w Zarządzie Dróg i Mostów, a w 1842 zdał egzamin inżynierski ze specjalnym wyróżnieniem. W 1844 roku został inżynierem budowy Nowego Zjazdu w Warszawie, współpracując przy tym z inżynierem Władysławem Witkowskim. Został aresztowany za przyjęcie materiałów konspiracyjnych i ponownie osadzony w Cytadeli. Wyrokiem Komisji Śledczej został skazany na służbę w armii rosyjskiej na Kaukazie, gdzie przebywał wraz z Witkowskim.
Na Kaukazie Surzycki kierował pracami budowlanymi w Dagestanie: wzniósł most na rzece Sułak, prowadził fortyfikacje w Diszlagarze, zainicjował sieć wodociągową i wojskowe zabudowania, a także odbudował wodociąg w Debencie. W pułku służyło około 600 Polaków; dla nich zainicjował budowę kościoła katolickiego, namalował kilka obrazów, w tym obraz św. Stanisława, i ufundował niewielką bibliotekę.
W 1850 roku awansował na podoficera, a w 1852 na chorążego. Po amnestii w 1857 roku został zwolniony z wojska w stopniu porucznika. Pracował jako inżynier łączności, a w 1858 roku wrócił do Polski, początkowo do Lublina, a następnie do Warszawy. Już w 1859 roku był naczelnym inżynierem budowy mostu stałego w Warszawie i utrzymywał bliskie przyjaźnie z Narcyzą Żmichowską.
Po wybuchu powstania styczniowego Surzycki został wprowadzony przez Stefana Bobrowskiego do Komisji Wykonawczej Rządu Narodowego i w kwietniu–maju 1863 roku był członkiem Wydziału Skarbowego Tymczasowego Rządu Narodowego. Po upadku powstania podpisał zobowiązanie stawiania się na żądanie Tymczasowej Komisji Śledczej, lecz nie złożył zeznań obciążających innych.
W 1864 roku prowadził prace przy projekcie mostu kratowego przez Wisłę; został też naczelnikiem Wydziału Technicznego Zarządu Komunikacji Lądowych i Wodnych w Królestwie Polskim. Opracował wraz z innymi inżynierami projekt wodociągów i kanalizacji Warszawy, który jednak nie doszedł do realizacji. Po przeniesieniu do Lublina w 1865 roku został naczelnikiem sekcji dróg bitych I rzędu oraz szosy lubelskiej. W 1871 roku wrócił do Warszawy, gdzie objął stanowisko naczelnika dróg w powiecie siedleckim, w tym Traktu Brzeskiego.
Okazjonalnie uprawiał poezję i był miłośnikiem Tatr. Zmarł 2 września 1882 roku i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 200-2-27/28).
Życie rodzinne: pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Józefa i Józefy z domu Sternberg. W Warszawie w 1861 roku ożenił się z Bronisławą Eufemią Szpadkowską, siostrą swojego przyjaciela z czasu służby na Kaukazie, Telesfora Szpadkowskiego. Bronisława była siostrą cioteczną Agatona Gillera. Surzycki nie miał dzieci.