Jacek Rutkowski

Geolog, naukowiec, wykładowca akademicki, profesor AGH
03.04.1934 25.01.2016 Zamościu

Biografia

Jacek Rutkowski urodził się 3 kwietnia 1934 roku w Zamościu. W Krakowie ukończył liceum im. Bartłomieja Nowodworskiego i rozpoczął studia na Akademii Górniczo-Hutniczej, studiując geologię w Sekcji Geologii Podstawowej na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym. W 1956 roku uzyskał tytuł magistra inżyniera w zakresie geologii złóż kopalin stałych i został przyjęty na stanowisko asystenta w Katedrze Złóż Surowców Skalnych AGH kierowanej przez prof. Mariana Kamieńskiego. W 1959 roku został starszym asystentem. Po ukończeniu studiów uzupełniających uzyskał tytuł magistra inżyniera w zakresie geologii złóż kopalin stałych.

W 1963 roku Jacek Rutkowski uzyskał stopień doktora nauk technicznych na podstawie pracy Rozwój litologiczny i znaczenie użytkowania okolicy Miechowa oraz został adiunktem. Habilitował się w zakresie geologii złóż w 1976 roku, w 1987 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1995 roku profesorem zwyczajnym. W 1979 roku przeszedł do Zakładu Kartografii Geologicznej (obecnie Katedra Analiz Środowiskowych, Kartografii i Geologii Gospodarczej) w Instytucie Geologii i Surowców Mineralnych na macierzystym wydziale. Pomiędzy 1979 a 1989 rokiem pełnił funkcję kierownika tego Zakładu.

W drugiej połowie swojej kariery Rutkowski poświęcił się badaniom geologii czwartorzędowej, geomorfologii oraz tworzeniu map geologicznych. Wcześniej zajmował się petrografią, sedymentacją i właściwościami fizycznymi skał wapiennych, piaskowców i żwirów oraz surowców mineralnych.

Największe osiągnięcia obejmują badania litologii utworów kredowych Niecki Miechowskiej, warunków sedymentacji i litologii wapieni i marg, tektonikę i osady czwartorzędowe okolice Krakowa oraz środowiska jeziora Wigry. Opracował autorską metodę badań żwirów czwartorzędowych, był pionierem powszechnego wykorzystania zdjęć lotniczych i satelitarnych do kartografii geologicznej i geomorfologicznej, a także wykorzystywał sejsmikę wysokiej rozdzielczości do badań osadów jeziornych. Opracował własną sondę rdzeniową do poboru osadów z dna jeziora. Wraz z prof. Elżbietą Mycielską-Dowgiałłą jest współautorem i współredaktorem dwóch książek: Badania osadów czwartorzędowych. Wybrane metody i interpretacja wyników oraz Badanie cech strukturalnych osadów czwartorzędowych i wybrane metody oznaczania ich wieku.

Jacek Rutkowski wykładał na macierzystej uczelni geomorfologię, geologię czwartorzędową, kartografię geologiczną oraz geologię strukturalną, przekazując naukową pasję studentom podczas praktyk i prac terenowych.

Ostatnie dwadzieścia lat życia poświęcił badaniom jeziora Wigry na Suwalszczyźnie. Zainicjował luźny, interdyscyplinarny zespół naukowców z całej Polski, który pod jego kierownictwem prowadził badania środowiska jeziora i jego otoczenia. Efekty to liczne referaty, ponad sto publikacji naukowych, kilkadziesiąt prac dyplomowych oraz monografia Jezioro Wigry. Historia jeziora w świetle badań geologicznych i paleoekologicznych (2009).

Rutkowski był autorem lub współautorem około 250 prac naukowych, m.in. arkuszy Kraków i Miechów mapy geologicznej Polski 1:50 000, promotor 6 prac doktorskich oraz recenzent wielu prac doktorskich i habilitacyjnych. Był członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Geologicznego, członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Limnologicznego i członkiem Komisji Paleogeografii Czwartorzędu PAU oraz innych instytucji.

Zmarł 25 stycznia 2016 roku w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Opracował autorską metodę badań żwirów czwartorzędowych.
Był pionierem wykorzystania zdjęć lotniczych i satelitarnych do kartografii geologicznej i geomorfologicznej.
Współautor i współredaktor dwóch książek: Badania osadów czwartorzędowych. Wybrane metody i interpretacja wyników oraz Badanie cech strukturalnych osadów czwartorzędowych i wybrane metody oznaczania ich wieku.
Autor arkuszy Kraków i Miechów 1:50 000 w Szczegółowej Mapie Geologicznej Polski.
Laureat Nagrody im. Ludwika Zejsznera (1965).

Ciekawostki

Był członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Geologicznego oraz współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Limnologicznego.
Pod jego kierownictwem powstał interdyscyplinarny zespół badawczy zajmujący się jeziorem Wigry.

Udostępnij