Aleksander ha-Lewi Osipowicz Cederbaum

Dziennikarz, publicysta i wydawca
27.08.1816 08.09.1893 Zamość

Biografia

Cederbaum urodził się 27 sierpnia 1816 roku w Zamościu w ubogiej rodzinie. Jego ojciec był zegarmistrzem, a młodość spędził na poznawaniu hebrajskiej literatury oraz języków: polskiego, rosyjskiego i niemieckiego.

W Lublinie ożenił się, a w 1840 roku wyjechał do Odessy, gdzie zaangażował się w edukacyjną pracę w gminie żydowskiej i prowadził sklep z ubraniami, w którym pracował także jako krojczy.

W 1860 roku uzyskał pozwolenie na wydawanie Ha-Melic, pierwszej hebrajskiej gazety w Rosji. Dwa lata później założył czasopismo w jidysz Kol Mewaser; w 1871 roku przeniósł się do Petersburga, gdzie nadal mógł wydawać Ha-Melic i uzyskał możliwość publikowania w języku rosyjskim Wiestnik Ruskich Jewriej. W 1881 roku założył Dos Jidiszes Fołksbłat, codzienną gazetę w jidysz, która ukazywała się przez osiem lat, a przez pierwsze lata był jej wydawcą. Podjął także próbę edycji miesięcznika Ha-Micpe.

Cederbaum był także autorem książek Keter Kehunnah i Ben ha-Meẓarim. Wydawany przez niego Kol Mewaser dał szansę publikacji wielu utalentowanym pisarzom jidisz, wśród nich Szolem Alejchem, Mendele Mojcher Sforimi i Icchak-Joel Linecki.

Angażował się w ruch Chowewej Syjon i miał duży wpływ w sferach rządowych. Jego wstawiennictwu i obiektywizmowi wiele zawdzięczają Żydzi z Kutaisi, których oskarżono o rytualny mord. Walczył także piórem i w sądzie z antysemickimi pamfletami Hipolita Lutostańskiego.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył i wydawał Ha-Melic, pierwszą hebrajską gazetę w Rosji.
Uruchomił jidysz Kol Mewaser, który otwierał drogę wielu utalentowanym pisarzom jidysz.
W 1881 roku założył Dos Jidiszes Fołksbłat, codzienną gazetę w jidysz, która ukazywała się przez osiem lat.
Promował literaturę jidysz, publikując Szolem Alejcha, Mendele Mojcher Sforimi i Icchak-Joel Linecki.
Angażował się w ruch Chowewej Syjon i wpływał na kwestie żydowskie w administracji.

Ciekawostki

Pochodził z ubogiej rodziny; ojciec był zegarmistrzem.
Jako młody człowiek zdobył wiedzę z hebrajskiego, polskiego, rosyjskiego i niemieckiego.
Jego działania ukształtowały judajskie publikacje w Rosji i społeczność żydowską.

Udostępnij