W Zamościu otwarcie wystawy o Zagładzie Żydów w okupowanej Polsce

W Zamościu już 22 lipca 2026 zostanie otwarta wystawa, która przypomina o dramatycznej historii Zagłady Żydów w okupowanej Polsce. Ekspozycja „Jedno wiem, mam zginąć. Zagłada Żydów w okupowanej Polsce” pojawi się w Centrum „Synagoga” i będzie dostępna dla zwiedzających przez kilka miesięcy.

Otwarcie i program pierwszego dnia

Centrum „Synagoga” FODŻ zaprasza na oficjalne otwarcie wystawy przygotowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Wydarzenie zaplanowano na środę, 22 lipca 2026. Zwiedzanie w formule samodzielnej będzie możliwe w godzinach 16:00-18:00, a o 18:00 odbędzie się oprowadzanie kuratorskie.

Ekspozycja ma charakter podróżujący, dlatego po raz kolejny trafi do lokalnej przestrzeni pamięci w Zamościu. Jej obecność w Centrum „Synagoga” FODŻ daje mieszkańcom i gościom możliwość poznania historii prezentowanej w formie dostosowanej do szerszej publiczności.

Historia zapisana w jednym zdaniu

Tytuł wystawy pochodzi od słów Marjem Tyk, 19-letniej Żydówki, których zapis pozostawiono na odwrocie fotografii wyrzuconej z pociągu jadącego do niemieckiego, nazistowskiego obozu Auschwitz. To osobiste świadectwo stało się symbolem losu ludzi skazanych na śmierć w czasie Zagłady.

„Jedno wiem, mam zginąć”

Marjem Tyk

Na 17 planszach pokazano chronologię działań nazistowskich Niemiec, które doprowadziły do niemal całkowitego zniszczenia zróżnicowanej społecznie i kulturowo wspólnoty polskich Żydów. Wystawa nie ogranicza się do samego finału tej historii - opisuje także pierwsze prześladowania w Niemczech i na obszarach zajętych przez III Rzeszę.

Archiwa, świadectwa i opór

Organizatorzy sięgają po archiwalne fotografie i relacje świadków, aby pokazać mechanizm Zagłady w możliwie szerokim ujęciu. Wśród materiałów znalazły się również odniesienia do Zamościa, co nadaje ekspozycji lokalny wymiar i pozwala lepiej zrozumieć, jak wielka historia przenikała do codzienności mieszkańców regionu.

Wystawa przypomina też o żydowskim oporze oraz próbach przetrwania podejmowanych w ekstremalnych warunkach. To ważny element opowieści, bo pozwala zobaczyć nie tylko skalę zbrodni, ale również postawy ludzi, którzy starali się ocalić życie, godność i pamięć.

Znaczenie dla Zamościa i szczegóły organizacyjne

Dla lokalnej społeczności to wydarzenie ma wymiar edukacyjny i historyczny. W Zamościu, gdzie pamięć o wielokulturowej przeszłości jest szczególnie istotna, wystawa staje się okazją do spotkania z trudną historią przedstawioną w formie dostępnej zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających miasto.

Ekspozycję można oglądać w Centrum „Synagoga” Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego przy ul. Pereca 14, 22-400 Zamość. Projekt jest finansowany przez mieszkańców Norwegii oraz budżet krajowy w ramach projektu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe.

• oficjalne otwarcie: 22 lipca 2026
• samodzielne zwiedzanie: 16:00-18:00
• oprowadzanie kuratorskie: 18:00
• miejsce: Centrum „Synagoga” FODŻ, ul. Pereca 14, 22-400 Zamość

Wystawa pozostanie w Zamościu od lipca do października, dając czas na spokojne zapoznanie się z jej treścią i kontekstem. Informacje przekazało Centrum „Synagoga” FODŻ.